Ostre i przewlekłe zapalenie błony śluzowej nosa i zatok przynosowych u dzieci

Ostre i przewlekłe zapalenie błony śluzowej nosa i zatok przynosowych u dzieci

Zapalenie błony śluzowej nosa i zatok przynosowych najczęściej wywołane jest przez wirusy, rzadziej bakterie. Choroba może mieć charakter ostry lub przewlekły. Leczenie uzależnione jest od przyczyny oraz specyfiki schorzenia.

Stan zapalny zatok i błony śluzowej u większości maluchów powoduje słabe lub umiarkowane dolegliwości, które powinny ustąpić po 3-5 dniach po zastosowaniu terapii objawowej w domowych warunkach. Jeśli jednak utrzymują się dłużej, konieczna jest wizyta u lekarza w celu dokonania pełnej diagnostyki.

Zapalenie zatok u dziecka

Zapalenie zatok u dziecka zwykle ma charakter ostry, związany z rozwojem infekcji wirusowej. Nasilające się objawy wraz z pojawiającą się gorączką i ropną wydzieliną z nosa mogą wskazywać na bakteryjne zakażenie. W tym przypadku niezbędne jest specjalistyczne leczenie zgodne z zaleceniami lekarza.

rinozine.pl - zapalenie zatok - opis

Przewlekłe zapalenie zatok zwykle diagnozowane jest w przypadkach, gdy choroba przy umiarkowanych objawach występuje stale dłużej niż 12 tygodni.

  • Ostre zapalenie zatok u dziecka

O ostre zapalenie zatok przynosowych wcale nie jest trudno. Dolegliwości zwykle pojawiają się w przebiegu przeziębienia. Podobnie jak przeziębienie, również ostre zapalenie zatok spowodowane jest przez wirusy, najczęściej rynowirusy, wirusy RS, paragrypy, koronawirusy i adenowirusy. Okres wzmożonego zachorowania występuje w sezonie jesiennym i wiosennym. Objawy ostrego stanu zapalnego są nasilone w pierwszych dniach, ale sukcesywnie zmniejszają się w ciągu 5-7 dni. W wyjątkowych przypadkach uczucie zatkanego nosa, wyciek z nosa i kaszel mogą utrzymać się dłużej niż 14 dni.

Ostre zapalenie zatok u dziecka leczone jest objawowo w warunkach domowych. Stosowane są leki przeciwgorączkowe, ewentualnie zalecone mogą być preparaty donosowe.

  • Bakteryjne zapalenie zatok przynosowych u dziecka

Bakteryjne zapalenie zatok przynosowych wywołane jest oczywiście przez bakterie (Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis, paciorkowce grupy A). Rozpoznanie zakażenia bakteryjnego może być skomplikowane. Objawy trwające dłużej niż 10 dni nie zawsze jednoznacznie świadczą o działaniu bakterii, niekiedy nadal mogą być spowodowane wirusami. W większości przypadków dzieci leczone są objawowo, antybiotykoterapia stosowana jest tylko u niektórych pacjentów.

  • Przewlekłe zapalenie zatok u dziecka

Przewlekłe zapalenie zatok przynosowych diagnozowane jest w przypadku pacjentów z umiarkowanymi objawami, które utrzymują się dłużej niż 12 tygodni. W przypadku dzieci choroba może mieć złożone przyczyny i bywa trudna do trafnego rozpoznania. Niekiedy wynika z innych schorzeń dotykających pacjenta, np. przerostu migdałka gardłowego lub alergicznego nieżytu nosa. U większości małych pacjentów przewlekłe zapalenie zatok przynosowych ustępuje samoistnie po przekroczeniu 6.-8. roku życia, czyli wraz z dojrzewaniem układu odpornościowego.

Jak często występuje zapalenie błony śluzowej nosa i zatok przynosowych u dziecka?

Zapalenie błony śluzowej nosa i zatok przynosowych to niestety dość częsta przypadłość u dzieci. W większości przypadków ma przebieg ostry i powstaje w wyniku infekcji wirusowej. Oznacza to, że możliwe jest skuteczne leczenie objawowe. Podjęcie stosownej terapii na tym etapie jest jednak bardzo ważne, ponieważ w innym przypadku może dojść do powikłań w postaci ostrego bakteryjnego zapalenia zatok. Bakterie przyczyniają się do nasilenia objawów, a dolegliwości leczy się nieco dłużej i trudniej. Na bakteryjne zakażenie najbardziej narażone są dzieci w wieku 3-6 lat.

Jakie objawy towarzyszą zapaleniu zatok u dziecka?

Objawy wirusowego zapaleniu zatok:

  • ból gardła i kichanie
  • podwyższona gorączka
  • złe samopoczucie, zmęczenie, osłabienie
  • w niektórych przypadkach bóle mięśniowe
  • uczucie zatkania nosa
  • wyciek z nosa (w ciągu pierwszych wyciek jest przejrzysty, następnie może zmieniać się w ropny i delikatnie zabarwiony, co nie oznacza, że musiało dojść do nadkażenia bakteryjnego)
  • kaszel nocny

Objawy bakteryjne ostrego zapalenia błony śluzowej nosa i zatok przynosowych:

  • utrzymywanie się dłużej niż 10 dni symptomów takich jak: upośledzenie drożności nosa, wyciek z nosa (każdy rodzaj wydzieliny), kaszel dzienny nasilający się w nocy
  • powrót objawów lub nasilanie się objawów po ok. 5 dniach od wstępnej poprawy
  • ciężki przebieg zapalenia zatok, który oznacza m.in. ropną wydzielinę z nosa, gorączkę powyżej 39°C przez 3 kolejne dni, obrzęki i ból w okolicy oczodołu

Objawy przewlekłego zapalenia zatok przynosowych:

  • uczucie zatkania nosa
  • wyciek wydzieliny zarówno przedni, jak i tylny (wydzielina spływa po tylnej ścianie gardła, często powodują przy tym kaszel)
  • rozpierający ból w okolicy twarzy
  • upośledzenie węchu
  • objawy o słabym lub umiarkowanym nasileniu utrzymują się stale dłużej niż 12 tygodni

Co robić w razie wystąpienia objawów zapalenia zatok u dziecka?

Stan zapalny niekiedy rozwija się w przebiegu przeziębienia wywołanego przez wirusy. Dziecko powinno być leczone w domu poprzez zastosowanie preparatów łagodzących objawy, tj. środków przeciwgorączkowych, miejscowych preparatów do nosa czy gardła. Bardzo ważne jest przyjmowanie dużych ilości płynów. Symptomy choroby powinny ustępować po 3-5 dni.

objzapudziec

Jeśli po 5 dniach (maksymalnie do 7) objawy nie ustąpią lub będą się nasilać, niezbędna jest wizyta u lekarza. Koniecznie należy skontaktować się ze specjalistą w sytuacji, gdy gorączka powyżej 39ºC utrzymuje się przez 3 kolejne dni. Gorączka, ropna wydzielina z nosa, obrzęk i ból w okolicy czoła świadczą o ciężkim przebiegu choroby.

Konsultacja z lekarzem jest niezbędna również wtedy, gdy dolegliwości nabierają charakteru przewlekłego. W takich przypadkach konieczna może być też interwencja laryngologa lub alergologa.

Jak leczyć zapalenia zatok u dziecka?

W przypadku wirusowego zapalenia zatok stosuje się standardowe leczenie objawowe w warunkach domowych. Jeśli objawy nie ustępują po 5 dniach, należy skonsultować się z lekarzem.

Bakteryjne zapalenie zatok u dzieci nie zawsze leczone jest antybiotykami. Jeżeli lekarz zaleci antybiotykoterapię, spodziewana poprawa powinna nastąpić po ok. 48-72 godzinach. Czas trwania terapii przy zastosowaniu antybiotyków zwykle trwa ok. 10 dni.

rinozine - alergiczny nieżyt nosa6

W leczeniu uzupełniającym mogą być rekomendowane preparaty na bazie izotonicznego roztworu soli morskiej, pomagające w usuwaniu wydzieliny, usprawniające transport śluzowo-rzęskowy, zmniejszające obrzęk błony śluzowej i nawilżające ją.

Przewlekłe zapalenie zatok przynosowych wymaga szerszej diagnozy i zidentyfikowania przyczyn dolegliwości. Konieczne jest wówczas regularne płukanie nosa roztworami soli przez kilka tygodni (6-8 tygodni lub dłużej). Jeżeli przyczyną przewlekłego stanu zapalnego jest alergia, dzieci mogą być poddane terapii glikokortykosteroidami podawanymi donosowo. Przy przeroście migdałka gardłowego może być wskazana interwencja chirurgiczna.

Jak uniknąć zapalenia zatok u dziecka?

W sezonie największej zachorowalności na infekcje wirusowe oraz u dzieci z tendencją do stanów zapalnych zatok zalecane są przede wszystkim działania profilaktyczne. Polegają one przede wszystkim na unikaniu kontaktu z osobami borykającymi się z infekcjami górnych dróg oddechowych. Niezbędne jest również zachowanie odpowiedniej higieny ciała, tj. częste mycie rąk, zasłanianie twarzy przy kaszlu. Wspomagająco działają też szczepionki ochronne przeciwko grypie, pneumokokom oraz Haemophilus influenzae typu B.

W profilaktyce istotna jest również higiena nosa. Regularne oczyszczanie jam nosowych z zanieczyszczeń, w tym drobnoustrojów chorobotwórczych, zalecane jest w ramach zapobiegania chorobie, a także w jej przebiegu. W przypadku dzieci najłatwiejszą metodą oczyszczania jam nosowych jest zastosowanie sprayów do nosa, np. preparatu Rinozine Aqua. Ten izotoniczny roztwór soli morskiej jest bezpieczny zarówno dla dzieci, jak i niemowląt. Oprócz działania oczyszczającego wykazuje też właściwości pielęgnacyjne: nawilżające, odżywiające śluzówkę i sprzyjające w jej regeneracji.